De Quenelle van Geert en de Godwin van Fouad

Maar weinig mensen zijn in staat tot Hitler-vergelijkingen die niet potsierlijk zijn. Sander van der Pavert kan het. Fouad Sidali en Fatima ImageElatik niet. Al helemaal niet als het object van ongenoegen Geert Wilders heet.

We konden natuurlijk wachten op de volgende integratie-oprisping. In een jaar met twee verkiezingscampagnes was het tegendeel verbazingwekkender geweest. Wilders roept iets over ‘De Marokkanen’, en de rest van de Nederlandse politiek roept iets terug. Meestal iets met zinnen die de woorden ‘scherp’ en ‘veroordeling’ bevatten. Maar soms met een Historische Vergelijking. Zoals deze week, toen de beide PvdA-kopstukken Wilders maar weer eens associeerden met wijlen de douanierszoon uit Braunau.

Elk nuchter denkend mens wordt natuurlijk net zo moe van Wilders als van zijn opponenten, inmiddels. De discussie is wel gevoerd, zo langzamerhand. Wij die niet van een der beide zijden van het integratie-debat leven, doen rustig verder. Maar de discussie gaat door. Relevant eraan is eigenlijk niet meer wat er wel wordt gezegd. Maar wat er wordt verzwegen.

Dat gebrek werd onlangs treffend duidelijk in een ander, maar in dit verband net zo’n interessant geval: de ‘quenelle’. Een gebaar, bedacht door de meervoudig voor jodenhaat veroordeelde Franse komiek Dieudonne. Bedoeld, dixit de grollenmaker, ter symbolisering van verzet tegen wat de Fransman ‘het systeem’ noemt. Maar het gebaar oogt als een soort omgekeerd Nazi-saluut en een aanzienlijk aantal van Dieudonne’s fans vat het gebaar ook zo op; tenminste, als we af mogen gaan op de foto’s van lustig erop los quenellende jongeren in Auschwitz.

Het ‘systeem’. Het systeem is een codewoord geworden voor allerlei gevoelens, die niet gaan over wat ons verontrust, over de dagelijkse, praktische problemen waar we mee kampen. In sociale zin, in economische zin, of culturele. Nee, het ‘systeem’ staat voor wat we, in de diepste krochten van ons angstige hart, als oorzaak van die problemen zien. En hetzelfde geldt voor veel van het idioom van Wilders en zijn kiezers.

Het gebrek is dat we die dingen niet meer mogen benoemen voor wat ze zijn. Want dat is een Godwin. En we zijn geen racist. En zo verder. En in die zin hadden Fatima en Fouad, in al hun onbeholpenheid, natuurlijk gewoon gelijk.

Geef antisemitisme, afkeer van immigranten en andere vormen van haat een vinger, en ze nemen je hele hand. Het probleem met de quenelle, met de aan hysterie grenzende afkeer van Israel, en met politieke voorstellen om moslims te tellen en te berekenen wat ze de samenleving kosten, is dat ze zo ambigu zijn. En dat is wat ze zo verraderlijk en gevaarlijk maakt. De verzachtende omstandigheden waaronder iemand voor een synagoge gaat staan waar onlangs drie bezoekers werden vermoord en de quenelle maakt, zijn belangrijk. Maar we hebben het debat zo vertroebeld dat we geen onderscheid meer maken tussen echte problemen, en pure, ongefundeerde haat.

Het is de waas van plausibele ontkenbaarheid die het zo gemakkelijk maakt om codetaal te gebruiken, voor wie haatgevoelens koestert. En te verhullen wat er werkelijk aan de hand is: dat we weer, zonder gehinderd te worden door de feiten, ons sociaal ongemak, onze economische problemen, of bedreigende internationale gebeurtenissen mogen toeschrijven aan hele bevolkingsgroepen. Dat collectieve schuld weer acceptabel is. Dat we sinistere, ophitsende taal, gebezigd door een parlementariër of een komiek, nuanceren en wegredeneren. Met een beroep op het gezonde volksgevoel.

In dat opzicht is dit volk trouwens nooit anders geweest. De laatste om dreigend onheil te herkennen, de eerste om er gezagsgetrouw en vlijtig mee te collaboreren. Om maar eens een Historische Vergelijking te bezigen.

Open brief aan de puriteinen op Kanaleneiland

Op weblog dejaap verscheen vandaag een artikel van de hand van Timor el-Dardiry, Brechtje Paardekooper en mijzelf. Op Kanaleneiland in Utrecht vonden preutse reli’s onlangs dat ze reclameposters moesten kuisen. Wij vonden van niet.

Progressief Nederland doet nog veel te ongemakkelijk over het thema religie en traditie versus seculariteit en modernteit. Het is mij veel waard dat er op centrum-links, in het progressieve midden, onder links-liberalen (take your pick, wat mij betreft) een besef groeit dat thema’s als vrijheid om je eigen keuzes te maken en een afkeer van klerikale, of door geloof en traditie geinsprireerde inmenging in de publieke moraal in essentie progressieve waarden zijn, en dat door de geschiedenis heen ook altijd zijn geweest. Geen rechtse, of conservatieve.

Hier vind je de open brief  op de website van deJaap zelf; hieronder kun je het stuk ook lezen:

In Kanaleneiland in Utrecht werden afgelopen week posters op bushokjes met daarop verleidelijke vrouwen afgeplakt met een vuilniszak. Daarop staat de tekst ‘Laa ilehe il Allah.’ Oftewel: Er is geen God dan Allah. Een van de posters, van het Utrechtse Museumweekend, vertoonde een meisje in een kort roze jurkje. Timor El-Dardiry, Brechtje Paardekooper en Arjen de Wolff schreven hen een open brief.

Lieve beplakkers en bekladders,

Allereerst: gefeliciteerd. U heeft een punt gemaakt waar niemand omheen kan. Uw geloofsgenoten, uw buurtgenoten, uw kinderen en onze kinderen moesten en zouden het weten: “La ilahe il Allah – geen sexuele getinte reclame” (sic)! Uw bloedserieuze bedoelingen schreeuwden bijkans nog luider om aandacht dan het mikpunt van uw actie: een handvol ‘uitdagende’ reclameposters. Daarmee gaf u uiting aan enkele typisch puriteinse emoties: angst voor het genot, gebrek aan relativeringsvermogen en de wens anderen de wil op te leggen.

Die tentoongespreide krampachtigheid maakt de plakactie wel een beetje komisch, om niet te zeggen kneuterig. Als ware Don Quichottes bent u er op uit getrokken om, vermoedelijk in het holst van de nacht, een rücksichtlose verrassingscharge op enkele verloren abri’s uit te voeren. U heeft een paar roze rokjes op posters afgeplakt met Komo-vuilniszakken, die ook nog eens te klein bleken om de fraai gevormde benen en hoogblonde haardos van model Marieke aan het zicht te onttrekken. Shock and awe? In Kanaleneiland werden vooral schouders opgehaald, ook door uw geloofsgenoten.

Dieptriest
Ook wij hadden uw actie al bijna de (blote) rug toegekeerd. Bijna. Want alle gekheid op een stokje: uw campagne zou grappig zijn, als ze niet zo dieptriest was. U verheft seksualiteit tot politiek en religieus strijdpunt en verklaart vrijwel elke vorm van seksualiteit taboe. Dat vinden wij nu onwenselijk en schadelijk. Want bij alle berichten over seks en losgeslagen jongeren, blijft één alarmerend feit vaak onderbelicht: het percentage jongeren dat te maken heeft gehad met dwang om seksuele handelingen te verrichten, is nog steeds erg hoog. Onderzoeken als ‘Seks onder je vijfentwintigste’ noemen percentages als 18% (voor meisjes) en 4% (voor jongens). Bijzondere risicogroepen zijn daarbij jongeren met een beperking, meisjes uit een (streng) religieuze omgeving waar seks voor het huwelijk niet mag; en islamitische jongeren die homoseksuele contacten zoeken.

Dat komt doordat een met de paplepel ingegoten restrictieve houding ten aanzien van seksualiteit maakt dat jongeren (vooral meisjes) uit streng-religieuze groepen niet of te weinig de mogelijkheid krijgen om te leren hoe met seksualiteit om te gaan. Te leren wat ze wel en niet prettig vinden, te leren grenzen te stellen en te leren nee te zeggen. Onderzoek laat zien dat daarom juist jongeren uit christelijke groeperingen en (misschien wel: vooral) jongeren met een streng-islamitische achtergrond kwetsbaar zijn voor misbruik en dwang. Het wrange is dat naarmate u méér streeft naar het onzichtbaar en onbespreekbaar maken van seksualiteit, u uw kinderen juist kwetsbaarder maakt voor seksueel misbruik. Afgezien daarvan: het is een illusie om te denken dat als je maar vasthoudt aan de maagdelijkheidsnorm en niet experimenteert voor de huwelijksnacht, seks op wonderbaarlijke wijze meteen geweldig is. Seks moet geleerd worden, zoals de meeste dingen in het leven.

Onstopbare islamisering
Laten we trouwens niet doen alsof uw protest een teken is van de onstopbare islamisering die ons land zou overspoelen, al leek uw publieke geloofsgetuigenis bedoeld om dat gevoel aan te wakkeren. Uw puritanisme is geen nieuw fenomeen en blijft zeker niet beperkt tot buurten waar veel moslims wonen. In 2007 – het VU-kabinet van Balkenende, Bos en Rouvoet had net zitting genomen – protesteerde de ChristenUnie in Utrecht tegen een billboard in de stad met 200 vierkante meter gouden bikini. In Brussel worden rond kerst jaarlijks posters van schaarsgeklede H&M-modellen beklad door feministen. En in de Parijse metro voorziet kunstenares “Princess Hijab posters van – zeer plaatselijke – bedekking. Maar er is een belangrijk verschil: waar deze protesten ten minste de (politieke, ludieke of artistieke) opening van een debat beoogden, is de uwe een compromisloze coup. Met een beroep op uw religie heeft u zonder pardon uw eigen voordeur midden in het publieke domein geparkeerd: u eist eigenhandig per religieus decreet te bepalen wat wij en onze kinderen wel of niet mogen zien.

Nee, ook wij vinden ook niet alle posters even smakelijk. Dat is niet zozeer omdat er seks op staat. Meer omdat uit sommige een bijzonder vervelende machtsverhouding spreekt van mannen ten aanzien van vrouwen. Maar het helpt niet om alle bloot en seks uit de publieke ruimte te verbannen en elkaar naar eigen inzicht te censureren. Het werkt niet om seksualiteit taboe en onzichtbaar te maken. Pas als je seksualiteit en de manier waarop die wordt afgebeeld, bespreekbaar maakt, leren kinderen te benoemen wat er gebeurt. Dan leren ze ook onderscheid te maken tussen wat hun waardigheid bevestigt en wat respectloos is. En hopelijk worden ze dan als volwassenen een beetje gelukkig met hun seksualiteit. Uw kinderen, en de onze.

Timor El-Dardiry (@timorel) en Brechtje Paardekooper (@brechtje) zijn lid van GroenLinks en de sociaal-liberale denktank Ensemble. Arjen de Wolff (@adewolff) is lid van de Dag van 100, een initiatief dat nieuw elan wil brengen in het progressive midden van de Nederlandse politiek.

Kunduz: Sap geen Atlantica, maar wel betrokken. Trek dan de consequentie

Het is een uitstervend ras, de Atlanticus aan de linkerkant van het politieke denken. En ik denk dat ik er een ben. Ik heb een lang geheugen waarin de relatie tussen de Europese en Amerikaanse vrijheid wat mij betreft onweerlegbaar is, en ik heb nooit veel begrepen van het ongerichte pacifisme en de afzijdigheidsreflex die Nederland, en de rest van Europa, zo ergens gedurende de jaren negentig in de greep kregen. En dat nog werd versterkt door het Iraakse avontuur van 2003, en het Afghaanse drijfzand.

Foto: Roel Wijnants

De Nederlandse politiek heeft wel wat abstracte principes, als het gaat om het buitenlands en Europees beleid. Maar geen openbare en herkenbare consistente consensusstrategie met concrete doelen – ideele, politieke, militaire – waaraan actuele internationale uitdagingen kunnen worden getoetst en die met Europese of internationale beslissingen moeten worden bereikt. Dus verdwalen we telkens in cirkelredeneringen, politieke loopgravenoorlogen en zijn halfbakken besluiten of inertie vaak het gevolg. Daar komt bij: de buitenlandpolitiek lijkt een soort stille variant geworden van de multiculturele samenlevingsproblematiek. Regering en parlement neigen, na lang soebatten, toch vaak tot besluiten waardoor Nederland niet geheel de aansluiting verliest met de Europese en internationale gemeenschap. Maar ondertussen mort het volk.

Natuurlijk begrijp ik de tegenwerping wel dat geopolitieke sympathie voor de VS en andere bondgenoten niet blind en kritiekloos mag zijn, en dat het Westen ook veel heeft gedaan waarvoor we ons moeten schamen.

We moeten niet blind en kritiekloos zijn. We moeten ons schamen wanneer dat nodig is. Laten we onze eigen daden openlijk onderzoeken, en laten we altijd boete doen en de schuldigen straffen als het moet. Dat moet, omdat het onze waarden mede definieert. En het is veel meer dan de regimes doen waarmee we normaal gesproken in conflict raken.

Ik ben Atlanticus omdat ik in de internationale politiek solidair en actief betrokken wil zijn bij al diegenen die, al maken ze ook fouten, onze waarden van politieke en economische vrijheid, respect voor mensenrechten, onafhankelijke rechtspraak, openheid en rekenschap, en sociale gelijkwaardigheid delen. En dat kunnen individuen zijn die gebukt gaan onder authoritaire regimes, of regeringen voor wie democratie en rechtsstaat waarden zijn die, soms met vallen en opstaan, een centrale plaats innemen. En veiligheid en vrijheid, voor ons en voor anderen, moet samen met gelijkgezinden worden bevochten. Meestal via diplomatie en samenwerking. Soms met de wapens.

Of Jolande Sap en haar GroenLinks zich in de komende dagen als Atlantici zullen ontpoppen, betwijfel ik. Maar dat ze deze waarden ook deelt, daarvan ben ik inmiddels overtuigd. Dan moet ze daaruit ook de consequentie trekken, en de missie naar Kunduz steunen.

Maak kennis met uw nieuwe CDA: de VVD.

Zo zal de VVD het dus vertellen, straks bij de Provinciale Statenverkiezingen en daarna:

‘Natuurlijk is de VVD voor grote hervormingen. Maar ook voor het gezond maken van de rijksfinancien, en het terugbrengen van de staatsschuld.

En u kent de verkiezingsuitslag. Een coalitie was nauwelijks te vormen. En de combinaties van partijen die wel mogelijk waren, werden het nu juist over dat eerste niet eens: de noodzaak van fundamentele veranderingen.

Dus wat bleef over: de economische crisis, en de financiele puinhoop opruimen. Opdat u, hardwerkende Nederlander, straks niet met de rekening blijft zitten. En dat kan niet wachten.’

Het oppositionele deel van de Nederlandse politiek maakte zich, al voordat de inkt van het regeerakkoord droog was, vrolijk over die malle VVD. Voor de verkiezingen een grote mond opzetten over ambitieuze structuurveranderingen in de woningmarkt, de arbeidsmarkt, de zorg, de pensioenen, de sociale zekerheid. En wat gebeurde er vervolgens? De VVD leverde zijn hele hervormingsprogramma in bij CDA en PVV. Voor het pluche. Voor de premierbonus. Rutte, zo klonk het ter linkerzijde van de Kamervoorzitter, was bezweken voor de verleiding en wilde koste wat kost de eerste liberale premier zijn sinds honderd jaar. Zijn kiezers zouden het hem niet vergeven!

Maar iets te makkelijk vergeten werd die andere belofte: snoeien. Bezuinigen, tekort terugdringen, staatsschuld aflossen. Wat ook vergeten werd, was hoezeer juist die boodschap – en vooral niet de radicale stelselwijzigingen – de hardwerkende Nederlander als muziek in de oren klonk.

Natuurlijk, zo rigoreus is de financiele opdracht die de regering-Rutte zichzelf heeft gesteld nu ook weer niet. Althans: als het aan de VVD had gelegen waren het nog een paar miljardjes meer geweest. En ja, veel maatregelen zullen zich pas in de loop van dit jaar en daarna echt doen voelen.

Voorzichtigheid is dus op zijn plaats, maar dat neemt niet weg dat Rutte precies de juiste electorale toon heeft aangeslagen. Het vertrouwen in de coalitie, en in de premier persoonlijk, stijgt dan ook. Een unieke ontwikkeling die zich al bijna vijftien jaar niet heeft voorgedaan.

‘De VVD heeft in zijn eentje geen meerderheid’, zo zal het verhaal verder gaan. ‘Dat begrijpt u toch ook wel, hardwerkende Nederlander? Dus we moeten prioriteiten stellen. En de VVD is nooit te beroerd geweest om verantwoordelijkheid te nemen. 18 miljard bezuinigen dus, in uw belang. Daar is dit kabinet voor, en voor niets anders. Wat daarna komt: dat zien we dan wel.’

Het werd de VVD wel vaker verweten, in het verleden. Door afgunstige politieke tegenstanders, welteverstaan: hoe komen die liberalen er toch telkens mee weg? Hoog van de toren blazen in de campagne, niets klaarspelen in de onderhandelingen, toch aan de macht en geen centje pijn bij de volgende verkiezingen!

Wel: zo dus. Daarbij komt: Rutte beseft dat zijn hardwerkende Nederlander nog lang niet klaar is voor grote hervormingen die mogelijk zijn huis, zijn baan, zijn gezondheid, of zijn oude dag treffen.

De VVD is druk bezig, zonder al te veel weerstand vooralsnog, zichzelf te herpositioneren als de nieuwe middenpartij van Nederland. Rutte wil voor onbepaalde tijd de middengroepen aan zich binden. En niet maar een of twee verkiezingen lang. Benieuwd of we nog veel gaan horen van de VVD als grote hervormer, bij de volgende landelijke stembusgang.

Timmermans de Communistenvreter

Wat zou Frans Timmermans in 2006 eigenlijk ten diepste hebben gedreven toen hij de Amerikanen, gevraagd naar mogelijke samenwerking van PvdA met SP, vertelde dat de PvdA er onverstandig aan zou doen iemand te vertrouwen die ooit communist is geweest? Wilde hij de Amerikanen naar de mond praten? Wilde hij ze geruststellen over het dreigende gevaar van SP-deelname aan de regering, met mogelijk alle rampzalige gevolgen voor het buitenlands beleid vandien? Of sprak hier de onvervalste sociaal-democraat, die getrouw aan de geschiedenis simpelweg een diepe en authentieke weerzin tegen communisten formuleerde?

Aangenomen dat dit nieuwe Wikileaks-feitje waarheidsgetrouw is, natuurlijk. En dan nog: Wikileaks mag dan misschien een schat aan informatie opleveren; echte kennis, inzicht en begrip schenkt Wikileaks ons daarmee nog niet. Informatie is geen weten. Een cruciaal verschil dat nogal eens uit het oog wordt verloren, nu het nieuwe onfeilbaar Dogma van de Maximale Openheid is afgekondigd door Assange en zijn discipelen, en in Nederland pers en publiek soms al te kritiekloos volgen.

Daar komt bij: de rapporteur van dit specifieke telegram aan Washington was ambassadeur Roland Arnall zaliger, van Hongaars-joodse afkomst, en van een generatie vooroorlogse Oost-Europeanen die vindt dat de enige goede communist een dode communist is. En daar hebben ze ook alle reden toe gehad. Ze hebben zowel de bruine als de rode terreur aan den lijve ondervonden. Het kan goed zijn dat Arnall, met de gekwadrateerde communistenhaat die zowel zijn afkomst als zijn Amerikaanse nationaliteit hem moeten hebben ingegeven, een tikkie heeft overdreven.

Maar intrigerend blijft de zaak natuurlijk wel. Want terwijl de VVD van Mark Rutte ongehinderd door kan gaan met het veroveren van het electorale midden en hij zo de gewone, ‘hardwerkende Nederlander’ voor de afzienbare toekomst aan zijn kar zal binden, is de beweerde indiscretie van communistenvreter Timmermans opnieuw een aanwijzing van gebrek aan koersvastheid van de PvdA. Wel flirten, maar niet samenwerken met de SP? Erg helder komt het allemaal niet over. Echte sociaal-democraten hebben een broertje dood aan de SP. En dat is niet alleen electorale tactiek. Het is ook een oprechte en diepgewortelde weerzin tegen de anti-burgerlijke en anti-democratische gezindte van het communisme, die een lange historie heeft.

Is dat soort denken dan niet hopeloos achterhaald? Misschien. Maar het is waarschijnlijk ook gewoon verstandig. Wie een centrum-linkse, brede volkspartij wil leiden in het Nederland van de 21e-eeuw en de middengroepen niet van zich wil vervreemden, heeft aan radicaal linkse zijde niets te zoeken.

Googlesearchfuks

Enorm populair tegenwoordig: rotzooien met Google Zoeken. Zo kun je bijvoorbeeld de zoekterm ‘Nederlander steelt fiets’ invoeren, en als resultaat krijgen: ‘bedoelde u MAROKKAAN steelt fiets’?

Hartstikke geinig hè? Dat het resultaat gemanipuleerd is, dat begrijpt u natuurlijk ook. En moeilijk is het niet. Googlegoochelen, dat kunnen u en ik ook: